Bắc Cương, tháng Chạp, năm 1981.
Tuyết dày gần nửa mét phủ kín cánh đồng.
Bên ngoài nhà bếp, do sự chênh lệch nhiệt độ nóng lạnh giữa bên trong và bên ngoài nên tuyết trên mái nhà tan chảy, tạo thành những nhũ băng dài gần một mét buông thõng xuống trông rất nguy hiểm.
Lý Long ra ngoài đi tiểu, ngẩng đầu nhìn, sau đó ngó nghiêng quanh quất rồi cầm lấy một cái xẻng sắt ở chân tường, đập vỡ những nhũ băng đó.
Anh nhớ mang máng rằng năm nay nhũ bang rơi trúng đầu của cháu gái Lý Quyên và bị thương, phải rất lâu sau mới khỏi. Nhưng dù đã khỏi, trên mặt vẫn để lại một vết sẹo, sau đó bị người ta chế giễu. Điều này khiến Lý Quyên nảy sinh tâm lý tự ti nghiêm trọng.
Sống lại một lần, dù thế nào anh cũng không thể để bi kịch lặp lại lần nữa.
Lý Long không rõ mình đã sống lại như thế nào, anh chỉ nhớ mình đã chết, rồi choáng váng một hồi, cuối cùng trở về thời điểm hiện tại.
Kiếp trước, Lý Long sống đến 67 tuổi, không bệnh tật gì. Khi đang đuổi ruồi trong nhà mình, anh nhảy một cái, kết quả bị xuất huyết não, chết ngay tại chỗ, không phải chịu đau đớn.
Nhưng kiếp trước, anh trai Lý Kiến Quốc yêu thương anh đã bị ngã rồi chết sớm vì anh, chị dâu và các cháu vì thế mà coi anh như kẻ thù. Mặc dù họ sống cùng làng, nhưng Lý Long sống như một kẻ cô đơn. Cho dù sau này có sống chung với người khác, nhưng không có họ hàng thân thích, anh cảm thấy mình chỉ là người thừa.
Ông trời cho anh sống lại một lần nữa, anh sẽ không để những chuyện này lại xảy ra.
Tuy nhiên, vấn đề cấp bách bây giờ là củi và lương thực.
Thời tiết Bắc Cương quá lạnh, đội sản xuất phát cho mỗi hộ hai trăm cân than trước khi vào đông để sưởi ấm.
Số than này chắc chắn là không đủ, Lý Long nhớ kiếp trước nhà nào cũng tích trữ bảy tám tấn than, dù sao cũng phải đốt nửa năm.
Bây giờ than không đủ, vậy thì trước khi vào đông, các nhà sẽ đi đào rễ liễu đỏ, cây muối ở hố cát phía Bắc. Những hành động này về sau được coi là phá hoại môi trường nghiêm trọng, nhưng bây giờ lại đang giải quyết vấn đề sinh tồn của con người.
Vốn dĩ than của nhà họ Lý cộng với số củi đào được đủ đốt cả mùa đông.
Nhưng Lý Long đã trở về.
Trước khi vào đông, Lý Kiến Quốc bỏ tiền, gửi Lý Long đến xưởng thực phẩm Bát Nhất ở Ô Thành làm công nhân. Thời buổi này, được làm công nhân là một điều vô cùng vinh dự. Tất nhiên, điều khiến người ta ghen tị hơn là vì công nhân có lương, mỗi tháng cầm trong tay mấy chục đồng tiền mặt, muốn tiêu thế nào thì tiêu. Thật là thích!
Dù sao làm việc trong đội, trước khi khoán sản xuất đến hộ gia đình, làm cả năm trời, khi quyết toán mới được chia lương thực và một ít tiền.
Tất nhiên, nhiều hộ nông dân thậm chí còn phải bù tiền, dù sao công việc tính công điểm là thực tế, nếu làm không tốt, hoặc thu hoạch của đội không tốt, thì sẽ không có phần.
Vì vậy Lý Long từng là đối tượng ghen tị của những thanh niên trong đội. Vào tháng thứ hai anh đi làm, cô gái xinh đẹp nhất đội là Ngô Thục Phân đã chủ động hẹn hò với anh.
Có điều, giờ đây Lý Long đã bị xưởng thực phẩm sa thải. Anh cũng biết chỉ hai ngày nữa, khi Cố Nhị Mao, người có tiếng nói lớn nhất trong đội sẽ tung tin anh bị xưởng sa thải, và Ngô Thục Phân sẽ đến chia tay với anh.
Kiếp trước, chuyện này đã tác động rất lớn đến Lý Long, thậm chí còn ảnh hưởng đến cách hành xử của anh. Đây cũng là nguyên nhân gián tiếp dẫn đến cái chết của Lý Kiến Quốc.
Nhưng bây giờ đây chỉ là chuyện nhỏ, Lý Long đã trở về. Anh cảm thấy chia tay một người phụ nữ ham hư vinh như Ngô Thục Phân là tốt nhất. Cho dù Ngô Thục Phân không nhắc đến, anh cũng sẽ chủ động chia tay.
Tuy nhiên, anh cũng không thể chen chúc trên một cái giường đất với gia đình anh cả Lý Kiến Quốc. Vì vậy, buổi trưa anh vừa về, buổi chiều Lý Kiến Quốc đã dọn dẹp căn phòng phía Đông mà anh từng ở, dựng lò sưởi cho anh. Nhưng như vậy, than và củi nhà họ Lý chắc chắn sẽ không đủ, đừng nói là đốt đến tháng Ba mùa xuân, muốn dung tiết kiệm đến Tết cũng khó.
Năm Lý Long mười hai tuổi, cha anh là Lý Thanh Hiệp đưa anh từ quê lên giao cho anh cả Lý Kiến Quốc. Lý Long nhớ rất rõ, lúc đó cha đã nói với anh cả và chị dâu:
“Ở quê không đủ ăn nữa. Chỉ cần các con chăm sóc tốt cho Tiểu Long, đời này cha cũng yên tâm. Các con không cần lo việc nuôi cha lúc già, hay lo hậu sự sau khi cha chết, mà chỉ cần chăm sóc tốt cho Tiểu Long là đã tận hiếu với cha rồi.”
Ở quê, Lý Kiến Quốc còn có một em trai và một em gái. Lý Long là con út, được cha mẹ yêu chiều nhất, nhưng ở quê ít đất, cuộc sống không bằng ở đây, nên Lý Long mới được gửi đến nhà anh cả.
Lý Kiến Quốc thật sự chăm sóc Lý Long hết lòng như Lý Thanh Hiệp yêu cầu. Lương thực trong nhà được chia làm tám phần lương thực phụ và hai phần lương thực tốt. Lý Kiến Quốc và vợ mình là Lương Nguyệt Mai chỉ ăn lương thực phụ, hai phần lương thực tốt đều cho Lý Long, cháu gái Lý Quyên và cháu trai Lý Cường ăn.
Lý Long đang độ tuổi phát triển, lượng thức ăn còn nhiều hơn Lý Kiến Quốc. Lý Kiến Quốc chỉ có thể nghĩ cách đổi lấy đồ tốt cho anh, thậm chí còn vì thế mà bạc đãi con mình.
Cũng chính vì điều này, Lương Nguyệt Mai đã nhiều lần cãi nhau với anh ấy.
Có điều, Lý Kiến Quốc ghi nhớ quá rõ câu “anh cả như cha”, thậm chí còn vì thế mà mất mạng.
Kiếp này, Lý Long tuyệt đối sẽ không để chuyện như vậy xảy ra lần nữa!
May mà nơi này không xa Thiên Sơn lắm. Trên núi, ngoài cây cối bị gió thổi đổ không dùng hết, còn có hươu, gấu, lợn rừng, hoàng dương toàn thân là của báu, và cả chuột marmot ngốc nghếch, kiếp sau sẽ trở thành nhân vật nổi tiếng trên mạng.
Tranh thủ khi luật bảo vệ động vật hoang dã chưa có hiệu lực, chỉ cần chăm chỉ, đầu óc linh hoạt một chút, kiểu gì trong hai ba năm cũng có thể trở thành hộ giàu có với hang vạn nhân dân tệ!
Ồ, giải quyết vấn đề tiểu tiện đã rồi hẵng nói tiếp!
Lý Long nhanh chóng đi theo con đường nhỏ, giẫm trên tuyết ra ngoài sân đến bên cạnh nhà vệ sinh làm bằng lau sậy, cởi quần, tè bừa lên tuyết.
Mặt tuyết lập tức bị nhuộm vàng thành một hình thù kỳ lạ, giống chữ S, lại giống số 8.
Tè xong, anh rùng mình một cái rồi lập tức buộc dây quần bông, quay người chạy về. Thời tiết âm ba mươi mấy độ, sẽ nhanh chóng đóng băng người ta.
Anh mới đi đến cửa, còn chưa vào nhà đã nghe thấy tiếng của anh cả Lý Kiến Quốc và chị dâu Lương Nguyệt Mai từ gian phòng phía tây.
“Chẳng phải anh nói Tiểu Long sẽ không trở về sao? Giờ chú ấy về rồi, nhà mình không đủ than đốt thì sao? Giữa mùa đông, biết đào đâu ra rễ liễu đỏ?”
“Chuyện này em đừng lo, anh có cách.” Giọng Lý Kiến Quốc hơi trầm xuống.
“Anh thì có cách quái gì! Anh đi mượn của đội à? Mượn thế này ít nhất phải năm trăm cân than! Đến phải trả thì thế nào? Tiền kiếm được cả năm cũng không đủ trả!”
“Bảo em đừng lo mà, để anh nghĩ cách. Chẳng lẽ lại để Tiểu Long chịu lạnh!”
“Làm ăn tốt thế, sao lại về? Còn bị sa thải... Có người tốt nào mà bị xưởng sa thải chứ? Anh cũng không hỏi chú ấy vì sao bị sa thải à? Ban đầu đã phải bỏ ra năm mươi đồng, số tiền đó có đòi lại được không?”
“Tiền đã tiêu rồi, làm sao đòi lại được?”
“Vậy anh hỏi Tiểu Long xem mấy tháng nay lương bao nhiêu? Nếu còn dư một chút thì lấy tiền mua than cũng được...”
“Hỏi cái đó làm gì? Nếu có tiền thì nó đã lấy ra rồi? Nó một thân một mình ở Ô Thành, đất khách quê người, làm sao không tiêu tiền được? Đừng hỏi nữa. Anh đã bảo rồi, để anh nghĩ cách!”
“Được được được, anh cứ làm người đứng đầu đi! Dù sao em cũng không lo, không thể để Tiểu Quyên và Cường Cường bị lạnh được...”
“Mẹ, con muốn ăn thịt...” Tiếng cháu trai Lý Cường vang lên, tiếng nói chuyện của anh cả và chị dâu cũng dừng lại.
Lý Long thở dài, đẩy cửa bước vào gian phòng phía đông của mình.
Gian phía tây là nhà chính, bước vào cửa là hành lang kiêm nhà bếp, ba gian tối là phòng ngủ, nhà bếp và phòng để đồ linh tinh. Phòng ngủ kiêm luôn chức năng phòng khách. Còn gian phía đông vốn là kho, chỉ có một gian, nhưng cũng có lò sưởi, tường ấm.
Lý Long cảm nhận nhiệt độ trong phòng, biết mình phải lên kế hoạch chu đáo cho những việc sắp tới.
Kiếp trước anh cứ an tâm hưởng thụ sự hi sinh của anh cả và chị dâu, chẳng hề nghĩ anh cả phải tiết kiệm chi tiêu thế nào vì mình.
Mà tính anh lại hơi sĩ diện và nhiệt tình, dùng từ bây giờ để hình dung là hơi “thánh mẫu”, thường mang đồ của nhà anh cả chị dâu đi giúp người khác.
Kết quả là mấy lần bị người ta lừa.
Kiếp này, Lý Long sẽ không làm những chuyện đó nữa.
Có điều, anh nghĩ thế, nhưng người khác lại không nghĩ vậy.
Lý Long vừa mới nghĩ ra chút manh mối, trong sân đã vang lên tiếng bước chân vội vàng, rồi có người gõ cửa phòng bên.
Lý Kiến Quốc mở cửa, thấy người đến là thanh niên Cố Nhị Mao trong đội, liền hỏi:
“Nhị Mao, có chuyện gì?”
“Anh Kiến Quốc, tôi nghe nói Lý Long về rồi, cậu ấy đang ở đâu vậy?”
“Ở bên kia. Có chuyện gì?” Lý Kiến Quốc không yên tâm về Cố Nhị Mao, đây là kẻ ăn chơi trong thôn, nên anh ấy muốn hỏi kỹ.
Trong mắt Lý Kiến Quốc, Lý Long vẫn còn là trẻ con, làm việc không đáng tin, anh ấy phải có trách nhiệm trong nom.
Lý Long nghe tiếng bèn mở cửa ra, gió lạnh lập tức ùa vào.
“Nhị Mao, có chuyện gì?”
“Mày về thật à?” Cố Nhị Mao mặc áo bông rách nhìn thấy Lý Long, mắt sáng lên, hít mạnh một cái, đẩy anh vào gian phòng phía đông:
“Đi, vào trong nói!”
Lý Kiến Quốc vốn định đi theo vào, kết quả Cố Nhị Mao vào phòng rồi kéo cửa đóng lại.
Lương Nguyệt Mai ở phía sau trách móc:
“Sao không đóng cửa lại? Hơi ấm bay hết rồi!”
Lý Kiến Quốc đóng cửa lại.
Trong gian đông, Cố Nhị Mao nói với Lý Long:
“Lý Long, giờ tao gặp khó khăn, phải nhờ mày giúp đỡ.”
“Có chuyện gì, mày nói tao nghe xem, nhưng tao chưa chắc đã giúp được.” Lý Long cười nói, nhưng trong lòng đã cảnh giác. Tuy Cố Nhị Mao là kẻ ăn chơi, nhưng miệng ngọt, thường hẹn Lý Long ra ngoài chơi, khiến anh tưởng anh ta thật sự tôn trọng mình.
Mãi sau này anh mới hiểu ra, tên Nhị Mao này chỉ muốn kiếm chác tiền của anh mà thôi.
“Mày còn bao nhiêu tiền trong người? Ngày mai tao phải đến đội 3 để xem mặt, nhưng không có tiền mua đồ, mày cho tao mượn ít tiền đi.”
Anh ta nói rất tự nhiên, như thể việc Lý Long cho anh ta mượn tiền là chuyện đương nhiên vậy.
Kiếp trước, Lý Long vì muốn ra vẻ rộng rãi đã cho Cố Nhị Mao mượn hết mười mấy đồng. Kết quả là nhà không có tiền mua than, Lý Kiến Quốc phải đi mượn than ở đội, món nợ đè nặng đến tận 3 năm sau mới trả hết.
Còn số tiền Cố Nhị Mao mượn, cho đến khi Lý Long chết vẫn chưa trả.
Kiếp này, anh ta còn mượn nữa sao?
Không thể nào.
Lý Long cất tâm trạng giúp đỡ người khác đi, tôn trọng số mệnh của người ta.